Bóle w obrębie stawów są jednymi z najczęściej występujących dolegliwości. Dotykają zazwyczaj osób starszych, ale narzeka na nie także sporo ludzi młodych. Bólom stawów nierzadko towarzyszą inne objawy, takie jak obrzęk czy zaczerwienie. Jeśli borykasz się z tą przypadłością, z pewnością wiesz, jak bardzo potrafi ona utrudnić życie. Obolałe stawy uniemożliwiają podjęcie aktywności fizycznej, a poranne wstawanie staje się prawdziwą męką, gdy sztywne kończyny nie pozwalają szybko i sprawnie podnieść się z łóżka.

Ból stawów – przyczyny

Pamiętaj, że ból sam w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem, więc jeśli chcesz dobrać odpowiednie leczenie, które pozwoli ci trwale się go pozbyć, musisz jak najszybciej rozpoznać, co go wywołuje. Przyczyny bólu stawów mogą być bardzo różnorodne. Specjaliści dzielą je zwykle na czynniki zapalne, a więc spowodowane chorobami oraz mechaniczne – pojawiające się w wyniku urazu danego stawu.

Istnieje wiele chorób, którym mogą towarzyszyć bóle stawów. Są to głównie:

  • choroby reumatyczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, twardzina układowa, choroba Stilla czy zespół Sjogrena;
  • choroba zwyrodnieniowa stawów, która jest powodowana zdegenerowaniem chrząstki stawowej;
  • łuszczycowe zapalenie stawów;
  • choroby zapalne jelit;
  • choroby wywoływane przez bakterie, takie jak borelioza czy grypa;
  • dna moczanowa (nazywana też podagrą lub artretyzmem).

Natomiast urazy mechaniczne, które najczęściej wywołują bóle stawów, to:

  • skręcenia;
  • zwichnięcia;
  • przeciążenia struktur otaczających staw, a więc więzadeł, ścięgien i torebek stawowych, do których dochodzi w wyniku intensywnych ćwiczeń czy pracy fizycznej.

Pamiętaj, że ogromny wpływ na sprawność stawów ma także nasz styl życia. Praca siedząca i wielogodzinne spędzanie czasu przed komputerem, zwłaszcza w niewłaściwej pozycji, może wywoływać ból karku, pleców i ramion. W celu ochrony stawów należy również dbać o zachowanie prawidłowej masy ciała. Nadwaga i otyłość powodują ich nadmierne przeciążenie, co też objawia się bólem.

Wszystkie opisywane przyczyny, zarówno zapalne, mechaniczne, jak i wynikające z niewłaściwego trybu życia, mogą powodować ból praktycznie wszystkich stawów w naszym ciele. Musisz jednak wiedzieć, że istnieją również czynniki, które są odpowiedzialne za charakterystyczne objawy konkretnych stawów, takich jak kolana, biodra czy dłonie.

Ból stawów kolanowych

Ból kolan pojawia się zwykle w wyniku silnego obciążenia stawów kolanowych, które jest najczęściej następstwem aktywności fizycznej. Czy to znaczy, że dla bezpieczeństwa stawów trzeba zrezygnować z ćwiczeń? W żadnym wypadku. Problem ten dotyczy zazwyczaj osób, które na co dzień prowadzą siedzący tryb życia, a na wysiłek fizyczny decydują się jednorazowo i bez odpowiedniego przygotowania, np. zaczynając przygodę z bieganiem od intensywnych sprintów czy też wyjeżdżając na narty. Systematycznie podejmowana aktywność wręcz zapobiega tego typu urazom. Szczególnie zalecana jest jazda na rowerze stacjonarnym.

Jeśli bólowi kolan towarzyszy zaczerwienienie skóry, obrzęk i gorączka, to prawdopodobnie masz do czynienia ze stanem zapalnym. Może się on pojawić, jeśli twoje stawy są narażone na długotrwałe, permanentne napięcia. Dotyczą one osób, które są otyłe, codziennie przenoszą duże ciężary lub mają siedzącą pracę i ich kolana pozostają zgięte przez wiele godzin.

Ból stawów dłoni

Jeśli odczuwasz ból w nadgarstku i palcach, któremu towarzyszy wyraźne osłabienie siły mięśni oraz brak czucia w dłoniach, prawdopodobnie cierpisz na zespół cieśni nadgarstka. Choroba ta jest głównie zmorą osób, które intensywnie pracują rękoma – mechaników, fryzjerów, szwaczek, a także tych, którzy długie godziny spędzają pisząc na klawiaturze komputera. Objawów nie wolno bagatelizować. Nieleczony zespół cieśni nadgarstka może doprowadzić do tego, że nie będziesz w stanie zacisnąć dłoni w pięść czy też utrzymać w niej kubka.

Ból stawów biodrowych

Ból stawów biodrowych jest zdecydowanie najgroźniejszy, ponieważ utrudnia lub nawet uniemożliwia poruszanie się. Dotyczy zwykle osób, które dźwigają ciężkie przedmioty lub mają pracę stojącą. Nieodpowiednia aktywność fizyczna oraz nadwaga mają największy wpływ na dolegliwości w tym właśnie obszarze.

Ból stawów rąk

Dla stawów dłoni charakterystyczne są zwłaszcza dwie dolegliwości, które mogą cię spotkać bez względu na wiek. Pierwszą z nich jest tak zwany łokieć tenisisty, drugą – łokieć golfisty. Wbrew nazwom nie dotyczą wyłącznie sportowców uprawiających te dyscypliny. Mogą dotknąć wszystkie osoby, które ze względu na pracę czy hobby wykonują dużo ruchów nadgarstka. Ból odczuwany w przypadku łokcia tenisisty zlokalizowany jest głównie po bocznej stronie łokcia, natomiast przy łokciu golfisty – w jego środkowej części. W obu przypadkach może on również promieniować na przedramię.

W początkowym przebiegu chorób objawy odczuwane są wyłącznie bezpośrednio po wysiłku, jednak w bardziej zaawansowanym stadium mogą trwać stale, także wtedy, gdy ręce pozostają w spoczynku.

Ból stawów – leczenie

By zredukować ból stawów i poprawić ich funkcjonowanie konieczne jest zastosowanie odpowiednio dobranego leczenia. Ze względu na różnorodność przyczyn, które mogą wywoływać dolegliwości, ich nasilenie i obszary, w których występują, istnieje naprawdę wiele środków i metod terapii. Musisz zdawać sobie sprawę, że nie w każdym przypadku będziesz w stanie pomóc sobie na własną rękę. Wizyta u lekarza jest zwykle konieczna, by dokładnie zdiagnozować problem i zahamować postępowanie dolegliwości.

Jeśli ból pojawi się nagle i możesz łatwo określić jego przyczynę, koniecznie jest przede wszystkim odciążanie stawu. W przypadku niezwykle silnych objawów warto wręcz ograniczyć do minimum jego aktywność, by nie pogłębić problemu. By zmniejszyć stan zapalny możesz zastosować okłady z lodu (w aptekach dostaniesz specjalne żele wielorazowe specjalnie do tego celu). Wykonuje się 2-3 razy w ciągu dnia przez około 15 minut. Do tego może sięgnąć po leki przeciwbólowe, chociażby paracetamol czy niesteroidowe leki przeciwzapalne. Pamiętaj jednak, by stosować się do zaleceń z ulotek i nie przekraczać zalecanych dawek.

Jeśli dotyka cię ból stawów, który utrzymuje się dłużej niż kilka dni lub pojawia się permanentnie, w wyniku wykonywania pewnych czynności, nie warto zwlekać z pójściem do lekarza i rozpoczęciem stosowanej terapii. Bagatelizowanie objawów może doprowadzić do rozwoju naprawdę poważnych chorób, które w przyszłości mogą nie tylko ograniczyć twoją sprawność, ale wręcz uniemożliwić normalne funkcjonowanie.

Jakie wyróżniamy metody leczenia bólu stawów?

  • Fizykoterapia

Do fizykoterapii zaliczamy wiele różnorodnych zabiegów, głównie: ultradźwięki, nagrzewanie stawów, krioterapię (czyli leczenie zimnem), elektroterapię, laseroterapię oraz pole magnetyczne. O doborze metody musi zadecydować lekarz, szczegółowo zaznajomiony z historią choroby pacjenta. Każdy z zabiegów ma swoje szczególne wskazania oraz przeciwskazania i musi być wykonywany przez profesjonalistę. Fizykoterapia działa nie tylko przeciwbólowo, ale i przeciwzapalnie.

  • Kinezyterapia

Kinezyterapia polega na wykonywaniu ćwiczeń w odciążeniu, które wzmacniają mięśnie poszczególnych stawów i pozwalają odzyskać pełny zakres ruchów. Mogą to być ćwiczenia izomeryczne, oporowe czy na podwieszkach.

  • Stretching

Stretching to ćwiczenia rozciągające mięsnie. Pozwalają pozbyć się przykurczów, uelastyczniają oraz poprawiają ukrwienie, a tym samym zmniejszają ból.

  • Terapia manualna

W zakres terapii manualnej wchodzi wiele technik rehabilitacyjnych, które są indywidualnie dobierane przez terapeutę. Pozwalają one odblokować bolący staw i przywrócić mu sprawność. Zaliczamy do nich na przykład metodę McKenziego.

  • Kinesiotaping

Kinesiotaping to inaczej plastrowanie. Metoda polega na oklejeniu stawów specjalnymi, wodoodpornymi plastrami. Mają one elastyczną strukturę, która gwarantuje przepływ powietrza i nie ogranicza ruchów. By zastosować tego typu terapię, konieczne jest bardzo dokładne zbadanie układu mięśniowo-powięziowego w obszarze chorego stawu.

  • Farmakoterapia

Farmakoterapia w przypadku bólu stawów obejmuje szereg leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. W przypadku zmian zwyrodnieniowych stosowane są także preparaty modyfikujące chrząstkę stawową (z glukozaminą czy kwasem hialuronowym). Środki farmakologiczne zwykle dobiera lekarz, jednak jeśli nie cierpisz z powodu wyjątkowo silnych objawów, możesz wypróbować preparaty dostępne bez recepty, na przykład popularny ostatnio Flexin 500.

[FBW]